Διαφάνεια και αξιοκρατία

Ως νέοι αντιλαμβανόμαστε το Πανεπιστήμιο, ως τον φορέα πνευματικής, κοινωνικοπολιτικήςαλλά και επαγγελματικής μας προόδου, ως το μέσο διεύρυνσης της κοινωνικής συνοχής και ευημερίας. Στις αρχές και αξίες τις οποίες καλούμαστε ως νέοι άνθρωποι να υπηρετήσουμε, οφείλουμε να συμπεριλάβουμε την ισονομία, την αξιοκρατία και τη διαφάνεια. Το σύμπλεγμα, δηλαδή, όλων των αρχών που θεμελιώνουν την κοινωνία των ίσων ευκαιριών. Την ιδέα αυτής της κοινωνίας, που αποτέλεσε και αποτελεί ελπίδα πολλών γενεών, οφείλει το σύνολο της ακαδημαϊκής κοινότητας να υπηρετήσει χωρίς αναστολή και δισταγμό.

Πιστοί συνεχιστές των φοιτητικών αγώνων που διεκδίκησαν και πέτυχαν τον εκδημοκρατισμό των ελληνικών Πανεπιστημίων με την υιοθέτηση του Νόμου Πλαισίου λειτουργίας των ΑΕΙ 1268/82, δεν θα παίξουμε το ρόλο του παθητικού θεατή ανεπιθύμητων καταστάσεων που μας γυρίζουν στις μαύρες μέρες της καθηγητικής αυθαιρεσίας. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις καθηγητών που συμπεριφέρονται σαν το Πανεπιστήμιο να είναι τσιφλίκι τους, σαν να θεωρούν ότι όλοι οι υπόλοιποι είμαστε παιδιά ενός κατώτερου Θεού. Όμως η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο. Χρειάζεται ΤΩΡΑ η ανάληψη πρωτοβουλιών που θα οδηγήσουν στην υιοθέτηση ενός νέου θεσμικού πλαισίου που θα διευρύνει τη Δημοκρατία και θα εδραιώνει τη ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ εντός των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων.

Τι σημαίνει όμως ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ;

Για εμάς, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ σημαίνει αξιοκρατία και ισονομία, σημαίνει ισότιμη συμμετοχή των φοιτητών σε όλα τα θεσμικά όργανα του Πανεπιστημίου, σημαίνει πλήρη αλήθεια για το πώς αξιοποιούνται οι πόροι του Πανεπιστημίου. Μιλώντας με πράξεις και προτάσεις, και όχι μόνο με κούφια λόγια και συνθήματα, καταθέτουμε τις απόψεις μας στα όργανα συνδιοίκησης του Πανεπιστημίου μας ζητώντας απτό αποτέλεσμα που θα κινείται στην κατεύθυνση του ουσιαστικού εκδημοκρατισμού και της κοινωνικής λογοδοσίας στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Συμμετοχή Φοιτητών σε όλα τα Όργανα Συνδιοίκησης

Ο Νόμος – Πλαίσιο 1268 το 1982 ήρθε για να αλλάξει την έως τότε ιστορία των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της χώρας μας. Στην ουσία ήταν η στιγμή που καθιερωνόταν το αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων, η δυνατότητα δηλαδή του καθενός ξεχωριστά να καθορίζει και να ρυθμίζει αυτόνομα τα «του οίκου του» χωρίς την άμεση ή έμμεση παρέμβαση του Υπουργείου Παιδείας. Την ίδια στιγμή θεσμοθετούνταν η συνδιοίκηση με τη συμμετοχή στα όργανα λήψης των αποφάσεων όλων των φορέων/μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας. Με αυτόν τον τρόπο οι καθηγητές όλων των βαθμίδων, οι εκπρόσωποι εκπαιδευτικού και εργαστηριακού προσωπικού, οι εκπρόσωποι διοικητικών υπαλλήλων και οι εκπρόσωποι φοιτητών, όλοι δηλαδή όσοι ζουν καθημερινά στα Πανεπιστήμια, απέκτησαν το δικαίωμα και τη δυνατότητα να συνδιαμορφώνουν από κοινού την καθημερινότητα και την τύχη τους. Στο πέρασμα των ετών, οι ισορροπίες εντός των Πανεπιστημίων άλλαξαν άρδην. Η θεσμοθέτηση του Συμβουλίου Διοίκησης ως ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων και η κατάργηση της φοιτητικής και όχι μόνο εκπροσώπησης κατήργησαν στην πράξη τη συνδιοίκηση. Από τότε τα φαινόμενα αδιαφάνειας και αναξιοκρατίας αποτελούν την νέα καθημερινότητα των Ιδρυμάτων με τη διαπλοκή πίσω από τις «κλειστές πόρτες» να ανθίζει.

Κρίνουμε ότι είναι επιτακτική ανάγκη το Υπουργείο Παιδείας να προχωρήσει χωρίς δισταγμό στην:

• επαναφορά του Πρυτανικού Συμβουλίου ως ανώτατου οργάνου λήψης αποφάσεων και την κατάργηση του Συμβουλίου Διοίκησης,

• συμμετοχή των φοιτητών με λόγο και ψήφο σε όλα τα όργανα λήψης αποφάσεων των ΑΕΙ μεταξύ των οποίων στις Επιτροπές Ερευνών, στις Γενικές Συνελεύσεις Ειδικής Σύνθεσης, στις Επιτροπές Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων, στα Πρυτανικά Συμβούλια,

• υιοθέτηση ανοιχτών συνεδριάσεων, δηλαδή στη θέσπιση του δικαιώματος ελεύθερης παρακολούθησης των διαδικασιών των οργάνων διοίκησης, σε όποιο μέλος της ακαδημαϊκής κοινότητας το επιθυμεί,

• ανάρτηση στο διαδίκτυο των πρακτικών όλων των συνεδριάσεων των θεσμικών οργάνων,

• έναρξη της ισχύος όλων των αποφάσεων μόνο μετά τη δημοσιοποίησή τους στο διαδίκτυο,

• ηχητική καταγραφή των συνεδριάσεων ώστε να μην αλλοιώνονται, να μην παραποιούνται, να μην αποσιωπούνται και να μην μεταβάλλονται εκ των υστέρων, οι τοποθετήσεις όσων λαμβάνουν το λόγο,

• παρουσία της νομικής υπηρεσίας των Πανεπιστημίων σε όλες τις συνεδριάσεις των οργάνων.

Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι συνεδριάσεις των θεσμικών οργάνων είναι ΔΗΜΟΣΙΕΣ και οφείλουν να υπηρετούν την προάσπιση του ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΟΣ. Δεν μπορούμε να αντιληφθούμε πως τις συνεδριάσεις του Ελληνικού Κοινοβουλίου μπορεί να τις παρακολουθεί κάθε Έλληνας πολίτης και στα Δημόσια Πανεπιστήμια το δικαίωμα αυτό να είναι προνόμιο των ολίγων.

Οι δημόσιες ανοικτές συνεδριάσεις πιστεύουμε πως θα καταφέρουν να σπάσουν το απόστημα της διαπλοκής και θα εδραιώσουν τη Δημοκρατία και την ορθή υπηρέτηση του συλλογικού έναντι του ιδιωτικού συμφέροντος.

Εκλογή ή Εξέλιξη βαθμίδας Μέλους ΔΕΠ

Το απαράδεκτο φαινόμενο, μέλη ΔΕΠ χαμηλότερων βαθμίδων, να θυσιάζουν την αξιοπρέπειά τους και τα πιστεύω τους, σιωπώντας και αποδεχόμενοι τη μη έκφραση της προσωπικής τους γνώμης για να μην διακινδυνεύσουν μελλοντική εξέλιξη τους σε ανώτερες βαθμίδες, έχει καταστεί πλέον συνήθη πρακτική που δεν συνάδει με την ακαδημαϊκή αποστολή τους. Ταυτόχρονα, πρωτοβάθμιοι καθηγητές, στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν το δικό τους φέουδο στο τμήμα τους, φροντίζουν με κάθε θεμιτό ή αθέμιτο τρόπο να προσλάβουν ως επιστημονικό προσωπικό τους εκλεκτούς τους, προχωρώντας σε φωτογραφικές προκηρύξεις και κινώντας παρασκηνιακά τα νήματα για την εξασφάλιση της εκλογής τους. Η εν λόγω κατάσταση όμως που μειώνει το επίπεδο σπουδών μας αλλά και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν γίνεται να συνεχιστεί άλλο. Ως εκ τούτου θεωρούμε επιτακτική ανάγκη τη θεσμοθέτηση σε Πανελλαδικό επίπεδο, Δευτεροβάθμιου Οργάνου Κρίσης, με καθαρά ακαδημαϊκό χαρακτήρα και με αυστηρά κριτήρια συγκρότησης, το οποίο θα ελέγχει κάθε προσφυγή υποψήφιου μέλους ΔΕΠ που θα θεωρεί ότι η μη εκλογή ή η μη εξέλιξή του είναι αποτέλεσμα αποφάσεων ξένων με την ακαδημαϊκή αποστολή του Πανεπιστημίου.

Ερευνητικά Προγράμματα

Σήμερα, τα ερευνητικά προγράμματα αντί να αποτελούν μέσο επιστημονικής και κοινωνικής ανάπτυξης καθώς και να εισφέρουν επιπλέον οικονομικούς πόρους στα ΑΕΙ έχουν καταλήξει να θεωρούνται συνώνυμα της κακοδιοίκησης και της διαπλοκής. Η συμμετοχή μέλους ΔΕΠ σε ερευνητικό πρόγραμμα προϋποθέτει ένα καλό κονέ που εξασφαλίζει γρήγορο και εύκολο χρηματικό κέρδος. Η τομή εδώ θεωρείται η θεσμοθέτηση κανόνων που θα προβλέπουν πως:

• κάθε ερευνητικό πρόγραμμα απευθύνεται αποκλειστικά στο Πανεπιστήμιο και όχι όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα που αυτό έχει παραλήπτη συγκεκριμένο καθηγητή,

• κάθε ερευνητικό πρόγραμμα δημοσιοποιείται στο σύνολο της ακαδημαϊκής κοινότητας, και μέσω εσωτερικής διαδικασίας στην οποία όλα τα μέλη ΔΕΠ έχουν ίση πρόσβαση, αποφασίζεται ποιος/ποιοι θα φέρουν εις πέρας το έργο,

• τίθεται συγκεκριμένο όριο ερευνητικών έργων που μπορεί να συμμετέχει κάθε μέλος ΔΕΠ.

Με τη διαδικασία αυτή εξασφαλίζεται η δίκαιη συμμετοχή όλων των μελών ΔΕΠ και αποφεύγεται το φαινόμενο της προνομιακής και μονοπωλιακής πρόσβασης και παραγωγής ερευνητικών προγραμμάτων από μικρή μερίδα καθηγητών.

Μεταπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών

Πάγια θέση και διεκδίκησή μας, είναι η κατάργηση των διδάκτρων στα Μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών του Πανεπιστημίου μας. Δεν είναι δυνατό να μιλάμε για Δημόσια και Δωρεάν Παιδεία όταν οι μεταπτυχιακοί φοιτητές υποχρεώνονται να καταβάλουν παχυλά ποσά για τη φοίτησή τους, μόνο και μόνο για να αυξάνουν σημαντικά οι αμοιβές των μελών ΔΕΠ. Και μάλιστα όχι όλων των μελών ΔΕΠ αλλά κυρίως όσων «διαθέτουν» την ψήφο τους σε κρίσιμες συνεδριάσεις των οργάνων διοίκησης για να εξασφαλίζουν προνομιακή πρόσβαση στις διαλέξεις των μεταπτυχιακών μαθημάτων. Ταυτόχρονα, τα μεταπτυχιακά προγράμματα συνεχίζουν να λειτουργούν με ασαφές νομικό πλαίσιο που δεν διασφαλίζει τη διαφάνεια και την αξιοκρατία όχι μόνο όσον αφορά στα κριτήρια εισαγωγής των σπουδαστών, αλλά και όσον αφορά στους προϋπολογισμούς αυτών των προγραμμάτων. Είναι προφανές πως τα Μεταπτυχιακά αποτελούν μία από τις κυριότερες πηγές κακοδιαχείρισης των χρηματικών πόρων του Πανεπιστημίου μας και για το λόγο αυτό κομβικής σημασίας θεωρείται:

• η δημοσίευση των προσόντων όλων όσων επιλέγονται να φοιτήσουν σε ένα Μεταπτυχιακό αλλά και όλων όσων απορρίπτονται,

• η δημοσίευση αναλυτικών προϋπολογισμών και απολογισμών κάθε χρόνο για κάθε Μεταπτυχιακό πρόγραμμα,

• η θέσπιση ανώτατου ορίου ωρών διδασκαλίας κάθε μέλους ΔΕΠ ώστε να αξιοποιείται σε βάθος χρόνου κάθε διδάσκοντας των προπτυχιακών τμημάτων και,

• η δέσμευση του 50% των εσόδων κάθε προγράμματος προς όφελος του Πανεπιστημίου μέχρι τη θεσμοθέτηση της κατάργησης καταβολής διδάκτρων.

Ετεροαπασχόληση Διδασκόντων

Πολλά μέλη ΔΕΠ των Ελληνικών πανεπιστημίων έχουν στελεχώσει στο παρελθόν ή στελεχώνουν ακόμα και σήμερα κυβερνητικές και κρατικές υπηρεσίες, εγκαταλείποντας μερικώς ή και πλήρως για κάποιο χρονικό διάστημα τα ακαδημαϊκά τους καθήκοντα. Πάγια θέση μας είναι ότι κάθε μέλος ΔΕΠ, που αποτελεί επιστημονικό δυναμικό σε ένα Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο, οφείλει να είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης και να παραμένει ενεργό επιστημονικά. Στην περίπτωση όμως, που μέλος ΔΕΠ επιλέγει να απασχοληθεί στο δημόσιο θα πρέπει πρώτα να δεσμεύονται υπέρ του τμήματος τα αναγκαία κονδύλια για την άμεση προκήρυξη και πρόσληψη νέων διδασκόντων.

Επιπρόσθετα, απαράβατη θέση μας είναι πως ο χρόνος αξιοποίησης των μελών ΔΕΠ από τον κρατικό μηχανισμό δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τέσσερα έτη και επιπλέον όσοι διδάσκοντες επιθυμούν να υπηρετήσουν το δημόσιο βίο κατερχόμενοι ως υποψήφιοι βουλευτές να παραιτούνται οριστικά της ακαδημαϊκής τους ιδιότητας. Τέλος, τα μέλη ΔΕΠ που είναι ενταγμένα στο καθεστώς μερικής απασχόλησης δεν θα πρέπει να έχουν δικαίωμα συμμετοχής στα όργανα συνδιοίκησης.

Σε κάθε περίπτωση, κρίνουμε απαραίτητη τη διαρκή αξιολόγηση κάθε διδάσκοντα και κυρίως όσων βρίσκονται στην πρώτη βαθμίδα. Η αποχή από την παραγωγή επιστημονικού έργου θα πρέπει να συνοδεύεται με την απώλεια εκπαιδευτικής βαθμίδας. Η υιοθέτηση των συγκεκριμένων προτάσεων πιστεύουμε ακράδαντα πως θα αναστήσει το Ελληνικό Πανεπιστήμιο.

Διεξαγωγή Φοιτητικών Εκλογών

Είναι ώριμες πλέον, οι συνθήκες για να διασφαλιστεί επιτέλους η αξιοπιστία των αποτελεσμάτωντων φοιτητικών εκλογών. Για το λόγο αυτό, προτείνουμε να υιοθετηθεί από όλες τις φοιτητικές παρατάξεις ένα κοινό πλαίσιο διεξαγωγής της εκλογικής διαδικασίας ώστε να μην αμφισβητούνται τα εκλογικά αποτελέσματα για μικροπολιτικές σκοπιμότητες και για να μην ανακοινώνει κάθε φοιτητική παράταξη τα δικά της αποτελέσματα. Συγκεκριμένα, απαιτείται:

• η παρουσία δικαστικών αντιπροσώπων σε όλες τις εφορευτικές επιτροπές τόσο κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας όσο και κατά τη διάρκεια της καταμέτρησης,

• η εκλογική διαδικασία να διεξάγεται σε εκλογικά τμήματα που οι φοιτητές με δικαίωμα ψήφου δεν υπερβαίνουν τους 500 ώστε να κυλά όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και ομαλά,

• η τοποθέτηση ικανού αριθμού παραβάν σε κάθε εκλογικό τμήμα που δεν θα παρεμποδίζει την απρόσκοπτη ροή της εκλογικής διαδικασίας ώστε όλοι οι ψηφοφόροι να μπορούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα,

• το άνοιγμα και το κλείσιμο της κάλπης να συμπίπτει με την ανατολή και τη δύση του ηλίου.

Μόνο με την ταυτόχρονη υιοθέτηση όλων των παραπάνω σταθερών και κοινών κανόνων διεξαγωγής των φοιτητικών εκλογών μπορεί να αποκατασταθεί η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων και μόνο τότε μπορεί να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την ουσιαστική επανενασύσταση της ΕΦΕΕ και να αποκτήσουν τη χαμένη τους αίγλη και αξία τα ανώτερα όργανα έκφρασης του φοιτητικού κινήματος.

Σε μία περίοδο γενικευμένης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, ΟΦΕΙΛΟΥΜΕ άπαντες να πάρουμε ΤΟΛΜΗΡΕΣ αλλά ΑΥΤΟΝΟΗΤΕΣ αποφάσεις. Αποφάσεις που δημιουργούν συνείδηση σε κάθε πολίτη της πολύπαθης αυτής χώρας ότι ήρθε ΟΡΙΣΤΙΚΑ το τέλος της αναξιοκρατίας, των ημετέρων, των διαπλεκόμενων συμφερόντων, της αδιαφάνειας και του ελιτισμού.

Η προάσπιση του Δημόσιου και Δωρεάν Πανεπιστημίου καθώς και η διασφάλιση της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, της ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ, της ΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑΣ και της ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΠΟΥΔΩΝ που δημιουργεί συνειδήσεις ενεργών πολιτών και δίνει αξία στα πτυχία μας είναι ψηλά στις προτεραιότητές μας και για το λόγο αυτό δίνουμε καθημερινά τη μάχη τόσο εντός όσο και εκτός της ακαδημαϊκής κοινότητας. Και η μάχη αυτή δεν μπορεί να είναι υπόθεση ορισμένων, είναι υπόθεση ΟΛΩΝ ΜΑΣ.

ΜΕ ΔΥΝΑΤΗ ΠΑΣΠ ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΑ